Wymiar urlopu wypoczynkowego w 2026 roku wynosi 20 albo 26 dni i zależy od okresu zatrudnienia – 20 dni przy zatrudnieniu krótszym niż 10 lat i 26 dni po dziesięciu latach. Tak stanowi art. 154 § 1 Kodeksu pracy w brzmieniu tekstu jednolitego ogłoszonego obwieszczeniem Marszałka Sejmu z 14 lutego 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 277), stan na 8 września 2026 roku. Przy niepełnym etacie wymiar jest liczony proporcjonalnie (§ 2), a odrębne wartości przewiduje art. 205 dla pracowników młodocianych.
Po ogłoszeniu tego tekstu jednolitego Kodeks pracy zmieniło pięć ustaw, a szósta została ogłoszona i wchodzi w życie 5 listopada 2026 roku; żadna nie ruszyła artykułów 152–168, czyli tych o wymiarze urlopu, stażu, przeliczaniu i terminach. Inaczej liczy się natomiast okres zatrudnienia, od którego wymiar urlopu zależy – od 1 stycznia 2026 roku u pracodawców z sektora finansów publicznych, a u pozostałych od dnia wskazanego w art. 9 ustawy zmieniającej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1423).
Ile dni urlopu przysługuje w 2026 roku
Wymiar urlopu wynosi 20 dni, jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat, i 26 dni, jeżeli jest zatrudniony co najmniej 10 lat (art. 154 § 1 Kodeksu pracy, tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 277, stan na 8 września 2026 roku). Przepis nie zna wartości pośrednich ani stopni zależnych od stanowiska, branży czy stażu u jednego pracodawcy. Art. 154 § 1 opiera wymiar na jednej wielkości – łącznym okresie zatrudnienia.
Art. 152 nazywa urlop corocznym, nieprzerwanym i płatnym, a jego § 2 zamyka możliwość rezygnacji zdaniem „pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu”. Za czas urlopu przysługuje wynagrodzenie, jakie pracownik otrzymałby, gdyby pracował (art. 172).
Art. 154 § 2 nakazuje ustalać wymiar proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, biorąc za podstawę 20 albo 26 dni, przy czym niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Wynik nie może przekroczyć wymiaru podstawowego (§ 3).
Jak liczy się staż, od którego zależy wymiar urlopu
Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i jego wymiar, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy (art. 154¹ § 1).
Drugim składnikiem stażu urlopowego jest nauka, liczona ryczałtowo, a nie rzeczywistym czasem jej trwania (art. 155 § 1).
| Ukończona szkoła | Okres wliczany do stażu urlopowego |
|---|---|
| zasadnicza lub inna równorzędna szkoła zawodowa | czas trwania nauki przewidziany programem, nie więcej niż 3 lata |
| średnia szkoła zawodowa | czas trwania nauki przewidziany programem, nie więcej niż 5 lat |
| średnia szkoła zawodowa dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych | 5 lat |
| średnia szkoła ogólnokształcąca | 4 lata |
| szkoła policealna | 6 lat |
| szkoła wyższa | 8 lat |
Okresy nauki nie podlegają sumowaniu. Absolwent szkoły wyższej wnosi więc do stażu 8 lat, a nie sumę lat liceum i studiów. Jeżeli nauka była pobierana w czasie zatrudnienia, wlicza się bądź okres zatrudnienia, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika (art. 155 § 2).
Trzeci składnik dodała ustawa z 26 września 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 1423) – art. 302¹ nakazuje wliczać do okresu zatrudnienia udokumentowane okresy przepracowane poza stosunkiem pracy, między innymi pozarolniczej działalności, umowy zlecenia i pracy zarobkowej za granicą. Przepisy te stosuje się od 1 stycznia 2026 roku w sektorze finansów publicznych, a u pozostałych pracodawców od dnia wyznaczonego regułą art. 9 tej ustawy. Okresy potwierdza zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (§ 11–13), a na ich udokumentowanie pracownik ma 24 miesiące od dnia, od którego ustawę stosuje się do jego pracodawcy (art. 5 ustawy). Pełny katalog tych okresów i daty dla poszczególnych grup pracodawców zestawia osobny tekst o zmianach w Kodeksie pracy w 2026 roku.
Pierwsza praca, niepełny etat i urlop proporcjonalny
W roku, w którym pracownik podejmuje pracę po raz pierwszy, urlop narasta miesięcznie. Prawo do niego pracownik uzyskuje z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze jednej dwunastej wymiaru przysługującego po przepracowaniu roku (art. 153 § 1). Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym (§ 2).
W roku ustania stosunku pracy urlop u dotychczasowego pracodawcy jest proporcjonalny do okresu przepracowanego u niego w tym roku, a u kolejnego – do okresu pozostałego do końca roku albo do okresu zatrudnienia, zależnie od czasu, na jaki zawarto umowę (art. 155¹ § 1).
Kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada przy tym jednej dwunastej wymiaru z art. 154 § 1 i 2, a niepełny miesiąc zaokrągla się w górę do pełnego (art. 155²a § 1 i 2). Niepełny dzień urlopu również zaokrągla się w górę, a wynik nie może przekroczyć wymiaru z art. 154 (art. 155³).
Proporcjonalnie liczy się wymiar także po powrocie do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego, po trwającym co najmniej miesiąc okresie urlopu bezpłatnego, urlopu wychowawczego, wymienionych w przepisie form służby wojskowej albo służby zastępczej, tymczasowego aresztowania, kary pozbawienia wolności lub nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy (art. 155² § 1). Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok, a potem uzyskał w ciągu tego roku prawo do wyższego wymiaru, przysługuje urlop uzupełniający (art. 158).
Urlop na żądanie, zaległy i termin 30 września
Cztery dni z przysługującego wymiaru pracownik wskazuje sam. Art. 167² zobowiązuje pracodawcę do udzielenia na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym, a żądanie zgłasza się najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Limit jest roczny – łączny wymiar urlopu wykorzystanego na żądanie nie może przekroczyć 4 dni w roku kalendarzowym, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w tym roku w kolejnych stosunkach pracy (art. 167³).
Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo (art. 161), a gdy urlop dzieli się na części na wniosek pracownika, co najmniej jedna z nich powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych (art. 162).
Urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z planem urlopów albo w porozumieniu z pracownikiem (art. 163) należy udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 168). Zastrzeżenie w tym samym przepisie wyłącza z tej reguły dni udzielane na żądanie. Art. 168 wyznacza termin udzielenia urlopu przez pracodawcę; o tym, jak długo można dochodzić samego roszczenia, rozstrzygają przepisy o przedawnieniu (art. 291 § 1 i art. 293¹).
Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 291 § 1), a terminów przedawnienia nie można skracać ani przedłużać czynnością prawną (§ 4). Bieg przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas korzystania z urlopu wychowawczego (art. 293¹).
Co zmieniło się w przepisach o urlopie w 2026 roku
W rozdziale o urlopach wypoczynkowych zmienił się jeden przepis. Spośród sześciu ustaw z wykazu po tekście jednolitym z 14 lutego 2025 roku, z których pięć obowiązuje 8 września 2026 roku, do artykułów 152–173 odsyła jedna. Ustawa z 4 grudnia 2025 roku (Dz. U. z 2026 r. poz. 25) dodała do art. 171 § 4 i 5 o terminie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, obowiązujące od 27 stycznia 2026 roku. Sam ekwiwalent opisuje niezmieniony art. 171 § 1, a kalendarz tegorocznych nowelizacji zestawia osobny tekst o zmianach w Kodeksie pracy w 2026 roku.
Artykuły 152–168 pozostały w brzmieniu z tekstu jednolitego. Żadna z sześciu ustaw w brzmieniu ogłoszonym nie odsyła do art. 154, art. 154¹, art. 155, art. 155¹–155³, art. 167² ani art. 168. Zestawienie dotyczy sześciu nazwanych ustaw z wykazu aktów zmieniających prowadzonego przy Kodeksie pracy, nie zaś przepisów o urlopie rozproszonych poza Kodeksem.
Zmiana o szerszym zasięgu dotyczy definicji stażu, a nie wymiaru. Art. 302¹ posługuje się pojęciem „okresu zatrudnienia”, tym samym, którym art. 154 § 1 mierzy próg dziesięciu lat, a art. 154¹ § 1 opisuje jako okres, „od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu”. W tekście ustawy z 26 września 2025 roku w brzmieniu ogłoszonym słowo „urlop” nie pada ani razu. Ustawa nazywa natomiast trzy ograniczenia wliczania. Okresów nieudokumentowanych w ciągu 24 miesięcy od dnia, od którego ustawę stosuje się do danego pracodawcy, pracodawca nie wlicza do okresu zatrudnienia (art. 5 ust. 1–3). Poza tym nowych okresów nie wlicza się do okresu pracy wymaganego w naborach wszczętych i niezakończonych przed tym dniem (art. 7) ani do okresu zatrudnienia, od którego zależy okres wypowiedzenia trwający w tym dniu (art. 8). Wśród wyłączeń przedmiotowych urlopu nie ma, ale warunek udokumentowania z art. 5 obejmuje wszystkie uprawnienia pracownicze, w tym wymiar urlopu.
Art. 9 tej ustawy stanowi, że do pracodawcy niebędącego jednostką sektora finansów publicznych jej przepisy stosuje się „od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia”; ogłoszenie nastąpiło 21 października 2025 roku. Ustawa z 19 czerwca 2026 roku (Dz. U. z 2026 r. poz. 1046) wchodzi w życie dopiero 5 listopada 2026 roku i przepisów o urlopie wypoczynkowym nie zmienia; stan na 8 września 2026 roku.
Źródła: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy w brzmieniu tekstu jednolitego ogłoszonego obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 14 lutego 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 277): art. 152, 153, 154, 154¹, 155, 155¹, 155², 155²a, 155³, 158, 161, 162, 163, 167², 167³, 168, 171, 172, 205, 291 i 293¹. Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1423), brzmienie ogłoszone: art. 1 pkt 2 (dodanie art. 302¹ i 302²) oraz art. 5, 7, 8 i 9; data wejścia w życie 1 stycznia 2026 r. za polem entryIntoForce metadanych Europejskiego Identyfikatora Prawodawstwa w serwisie Sejmu, data ogłoszenia 21 października 2025 r. za polem promulgation. Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 25), brzmienie ogłoszone: art. 1 pkt 8; data wejścia w życie 27 stycznia 2026 r. za metadanymi ELI. Pozostałe cztery ustawy objęte pomiarem łańcucha nowelizacji: Dz. U. z 2025 r. poz. 807, Dz. U. z 2025 r. poz. 1661, Dz. U. z 2026 r. poz. 473 i Dz. U. z 2026 r. poz. 1046. Wykaz aktów zmieniających i informacja o tekstach jednolitych za rejestrem referencji aktu pierwotnego w API Europejskiego Identyfikatora Prawodawstwa Sejmu RP. Wszystkie źródła odczytane 8 września 2026 roku.