Przejdź do treści

Ile wynosi płaca minimalna w 2027 roku i jak ustala się jej wysokość

  • przez
Ile wynosi płaca minimalna w 2027 roku i jak ustala się jej wysokość

Płaca minimalna w 2027 roku wynosi 4950 zł miesięcznie, a minimalna stawka godzinowa 32,30 zł. Obie kwoty ustaliła Rada Ministrów rozporządzeniem z 14 września 2026 r., ogłoszonym w Dz.U. 2026 poz. 1213. Rozporządzenie wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. (stan prawny na 19 listopada 2026 r.).

Tryb ustalania tych kwot wyznacza ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Rada Ministrów przedstawia propozycję, Rada Dialogu Społecznego ją negocjuje, a gdy nie dojdzie do uzgodnienia, wysokość określa Rada Ministrów w rozporządzeniu. Zasady adekwatności płac minimalnych określa na poziomie Unii dyrektywa 2022/2041, a wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 11 listopada 2025 r. unieważnił jej część.

Ile wynosi płaca minimalna w 2027 roku

Według § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213) od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4950 zł. Paragraf 2 tego samego aktu ustala minimalną stawkę godzinową na 32,30 zł. Rozporządzenie przewiduje jeden termin zmiany obu kwot, czyli 1 stycznia 2027 r.

Rok wcześniej obowiązywały niższe wartości. Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242) ustaliło na 2026 r. minimalne wynagrodzenie w wysokości 4806 zł i stawkę godzinową w wysokości 31,40 zł. Płaca minimalna w 2027 roku jest więc wyższa o 144 zł, czyli o 3,0%.

Stawkę godzinową ustawa wiąże z kwotą miesięczną. Art. 2 ust. 3a ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę stanowi, że stawka jest co roku waloryzowana o wskaźnik, który powstaje z podzielenia kwoty na rok następny przez kwotę obowiązującą w roku negocjacji. Dla 2027 r. ten wskaźnik wynosi 4950 zł podzielone przez 4806 zł. Iloczyn 31,40 zł i tego wskaźnika wynosi 32,3408 zł. Art. 2 ust. 3b nakazuje stosować do stawki odpowiednio art. 5a. Wynik zaokrągla się więc do pełnych dziesiątek groszy z pominięciem końcówki mniejszej niż 5 groszy. Daje to 32,30 zł, czyli kwotę podaną w rozporządzeniu.

Z płacą minimalną ustawa porównuje składniki wynagrodzenia zaliczane do wynagrodzeń osobowych, a nie kwotę wypłacaną po potrąceniach. Kwota wypłacana pracownikowi zależy od podatku dochodowego i składek na ubezpieczenia. Zasady obowiązujące w 2026 roku opisuje osobny tekst o zmianach podatkowych w 2026 roku.

Jak ustala się wysokość płacy minimalnej

Wysokość płacy minimalnej jest corocznie przedmiotem negocjacji w Radzie Dialogu Społecznego. Procedurę i terminy określa art. 2 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, w tekście jednolitym ogłoszonym w Dz.U. 2024 poz. 1773. Według bazy aktów prawnych Sejmu (ELI), stan na 19 listopada 2026 r., ustawa obowiązuje, a ostatni akt, który ją zmienił, to ustawa z 28 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1667).

Ustawa przewiduje następujące etapy:

  1. Do 15 czerwca Rada Ministrów przedstawia Radzie Dialogu Społecznego propozycję kwoty minimalnego wynagrodzenia i minimalnej stawki godzinowej na rok następny wraz z terminem ich zmiany (art. 2 ust. 2 pkt 1).
  2. Razem z propozycją rząd przekazuje dane, w tym wskaźnik cen z roku poprzedniego, prognozowane wskaźniki cen i przeciętnego wynagrodzenia, przeciętne wynagrodzenie z pierwszego kwartału oraz prognozowany realny przyrost PKB (art. 2 ust. 2 pkt 2–10).
  3. Rada Dialogu Społecznego ma 30 dni od otrzymania propozycji na uzgodnienie kwoty i ustalenie stawki godzinowej (art. 2 ust. 3).
  4. Uzgodnione wartości Prezes Rady Ministrów ogłasza obwieszczeniem w „Monitorze Polskim” do 15 września (art. 2 ust. 4).
  5. Bez uzgodnienia w Radzie Dialogu Społecznego kwotę i stawkę ustala do 15 września Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 2 ust. 5).
PRZECZYTAJ  Jakie wydatki mają gospodarstwa wiejskie?

Rozporządzenie nie może ustalić kwot niższych niż te, które rząd zaproponował w czerwcu. Terminy z art. 2 ust. 2–5 Rada Dialogu Społecznego zmienia na wniosek przedstawiciela Rady Ministrów, gdy zmieniono termin na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy o Radzie Dialogu Społecznego (art. 2 ust. 6).

Kwoty na 2027 r. ustalono w trybie ostatniego etapu. Rozporządzenie z 14 września 2026 r. wskazuje jako podstawę prawną art. 2 ust. 5 ustawy, czyli przepis stosowany wtedy, gdy Rada Dialogu Społecznego nie uzgodni wysokości płacy minimalnej w terminie. Tę samą podstawę wskazuje rozporządzenie z 11 września 2025 r. ustalające kwoty na 2026 r.

Od czego zależy wzrost płacy minimalnej

Wzrost płacy minimalnej ma według art. 5 ust. 1 ustawy dolną granicę. Przeciętna wysokość minimalnego wynagrodzenia w danym roku rośnie co najmniej w stopniu równym prognozowanemu na ten rok wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Ustawa przewiduje dwie korekty tej reguły. Jeśli w roku poprzednim prognoza cen rozminęła się z faktycznym wskaźnikiem ogłoszonym przez Prezesa GUS, kwota bazowa jest korygowana wskaźnikiem weryfikacyjnym (art. 5 ust. 2–3). Ten wskaźnik powstaje z podzielenia faktycznego wskaźnika cen przez wskaźnik prognozowany.

Druga korekta dotyczy relacji do przeciętnej płacy. Według art. 5 ust. 4, jeśli w roku negocjacji minimalne wynagrodzenie jest niższe od połowy przeciętnego wynagrodzenia, wzrost zwiększa się dodatkowo o 2/3 wskaźnika prognozowanego realnego przyrostu produktu krajowego brutto. Jako przeciętne wynagrodzenie ustawa przyjmuje wartość z pierwszego kwartału roku, w którym odbywają się negocjacje.

Od prognozy inflacji zależy też liczba podwyżek w roku. Art. 3 ustawy stanowi, że przy prognozowanym wskaźniku cen wynoszącym co najmniej 105% ustala się dwa terminy zmiany, od 1 stycznia i od 1 lipca. Przy wskaźniku niższym niż 105% termin jest jeden, od 1 stycznia. Rozporządzenie na 2027 r. ustala jeden termin.

Reguły z art. 5 wyznaczają minimum, a nie konkretną kwotę. Rada Dialogu Społecznego może uzgodnić, a Rada Ministrów ustalić kwotę wyższą niż wynikająca z tych wskaźników.

Co wlicza się do minimalnego wynagrodzenia

Do minimalnego wynagrodzenia wlicza się według art. 6 ust. 4 ustawy składniki wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy, które Główny Urząd Statystyczny zalicza do wynagrodzeń osobowych. Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższe niż płaca minimalna, w 2027 r. 4950 zł (art. 6 ust. 1).

Art. 6 ust. 5 wyłącza z tego porównania sześć składników:

  • nagrodę jubileuszową,
  • odprawę pieniężną w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy,
  • wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych,
  • dodatek za pracę w porze nocnej,
  • dodatek za staż pracy,
  • dodatek za szczególne warunki pracy.

Dwa ostatnie wyłączenia są najmłodsze. Dodatek za staż pracy wyłączyła ustawa z 19 lipca 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 1564) od 1 stycznia 2020 r. Dodatek za szczególne warunki pracy wyłączyła ustawa z 28 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1667) od 1 stycznia 2024 r. Ustawa definiuje go jako dodatek za pracę w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia, pracę związaną z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym albo pracę szczególnie niebezpieczną, przysługujący na zasadach określonych w przepisach, układzie zbiorowym, regulaminie wynagradzania lub umowie (art. 1 pkt 11).

PRZECZYTAJ  IBAN – z czego składa się numer rachunku

Jeśli w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika jest niższe od płacy minimalnej, na przykład z powodu terminów wypłaty niektórych składników, art. 7 przewiduje wyrównanie. Wypłaca się je za każdy miesiąc razem z wynagrodzeniem. Przy niepełnym etacie płaca minimalna jest według art. 8 ust. 1 proporcjonalna do liczby godzin pracy przypadających w danym miesiącu.

Minimalna stawka godzinowa przy umowach zlecenia

Minimalna stawka godzinowa, w 2027 r. 32,30 zł, dotyczy części umów zlecenia i umów o świadczenie usług z art. 734 i art. 750 Kodeksu cywilnego, określonych niżej. Wprowadziła ją ustawa z 22 lipca 2016 r. (Dz.U. 2016 poz. 1265) od 1 stycznia 2017 r.

Stawka obejmuje osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Obejmuje też osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą zarejestrowaną w Polsce albo w państwie spoza Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, jeśli nie zatrudniają pracowników ani nie zawierają umów ze zleceniobiorcami (art. 1 pkt 1b). Chodzi o zlecenia i usługi wykonywane na rzecz przedsiębiorcy albo innej jednostki organizacyjnej w ramach ich działalności.

Art. 8a ustawy określa zasady wypłaty. Wynagrodzenie za każdą godzinę wykonania zlecenia nie może być niższe niż minimalna stawka, a zleceniobiorca nie może zrzec się prawa do tej kwoty ani przenieść go na inną osobę. Wypłata następuje w pieniądzu, a przy umowach zawartych na dłużej niż miesiąc co najmniej raz w miesiącu. Strony określają w umowie sposób potwierdzania liczby przepracowanych godzin (art. 8b).

Art. 8d wyłącza z tych zasad kilka rodzajów umów. Należą do nich umowy, w których o miejscu i czasie wykonania zlecenia decyduje zleceniobiorca i przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne. Wyłączenie obejmuje też umowy dotyczące rodzinnego domu pomocy. Kolejne trzy rodzaje umów są wyłączone tylko wtedy, gdy usługi trwają nieprzerwanie dłużej niż dobę, czyli 24 kolejne godziny. Są to umowy w rodzinnych formach pieczy zastępczej, umowy o opiekę nad uczestnikami wypoczynku lub wycieczki oraz umowy o opiekę domową, przy której opiekun mieszka z podopiecznym (art. 8d ust. 1 pkt 2–5 i ust. 2).

Wypłata wynagrodzenia poniżej minimalnej stawki godzinowej jest wykroczeniem. Według art. 8e ustawy grozi za nie grzywna od 1000 zł do 30 000 zł.

Dyrektywa UE 2022/2041 i jej wdrożenie w Polsce

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej ukazała się w Dzienniku Urzędowym UE L 275 z 25 października 2022 r. Art. 17 ust. 1 wyznaczył państwom członkowskim termin wdrożenia na 15 listopada 2024 r.

Dyrektywa nie ustala kwoty płacy minimalnej. Art. 1 ust. 3 zastrzega, że pozostaje bez uszczerbku dla kompetencji państw członkowskich do ustalania poziomu wynagrodzeń minimalnych. Państwa z ustawową płacą minimalną mają według art. 5 ustanowić procedury jej ustalania i aktualizowania oparte na jasno określonych kryteriach. Do oceny adekwatności państwa stosują według art. 5 ust. 4 orientacyjne wartości referencyjne. Mogą to być wartości międzynarodowe, takie jak 60% mediany wynagrodzeń brutto i 50% przeciętnego wynagrodzenia brutto, albo wartości stosowane na poziomie krajowym.

PRZECZYTAJ  Jakie dni wolne od pracy przypadają w 2027 roku

Druga część dyrektywy dotyczy rokowań zbiorowych. Według art. 4 ust. 2 państwo, w którym zasięg rokowań zbiorowych jest niższy niż 80%, ustanawia ramy sprzyjające takim rokowaniom i plan działania na rzecz ich wspierania.

Według bazy EUR-Lex, stan na 19 listopada 2026 r., Polska zgłosiła jako środek wykonania dyrektywy jedną ustawę. Jest nią ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U. 2025 poz. 1661), która weszła w życie 13 grudnia 2025 r. Jej odnośnik stanowi, że ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2022/2041.

Ustawa z 2025 r. reguluje układy zbiorowe pracy, sprawozdania o wskaźniku zasięgu rokowań zbiorowych i Plan działania na rzecz wspierania rokowań zbiorowych. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje Komisji Europejskiej sprawozdanie o zasięgu rokowań co dwa lata (art. 35). Ten sam minister ustala Plan działania po konsultacji ze stroną pracowników i stroną pracodawców Rady Dialogu Społecznego, w drodze porozumienia z nimi albo na ich wspólny wniosek (art. 36). Rada Dialogu Społecznego dokonuje przeglądu planu co pięć lat (art. 37). Ta sama ustawa zmieniła też Kodeks pracy, co opisuje tekst o zmianach w Kodeksie pracy w 2026 roku.

Co unieważnił wyrok TSUE w sprawie C-19/23

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 11 listopada 2025 r. w sprawie C-19/23 unieważnił część art. 5 dyrektywy 2022/2041, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Skargę wniosła Dania, która żądała stwierdzenia nieważności całej dyrektywy. Sprawę rozpoznała wielka izba Trybunału.

Według sentencji wyroku nieważne są trzy fragmenty art. 5:

  • art. 5 ust. 2 w całości,
  • fragment „w tym elementów, o których mowa w ust. 2” w art. 5 ust. 1 zdanie piąte,
  • fragment „pod warunkiem, że stosowanie tego mechanizmu nie będzie prowadziło do obniżenia ustawowego wynagrodzenia minimalnego” w art. 5 ust. 3.

Unieważniony art. 5 ust. 2 wymieniał cztery elementy, które musiały obejmować kryteria krajowe. Były to siła nabywcza płacy minimalnej z uwzględnieniem kosztów utrzymania, ogólny poziom wynagrodzeń i ich rozkład, stopa wzrostu wynagrodzeń oraz długoterminowe poziomy produktywności. Trybunał uznał w pkt 96 wyroku, że ten przepis harmonizuje część elementów składowych wynagrodzeń i stanowi bezpośrednią ingerencję prawa Unii w określanie ich wysokości. Trybunał oparł się na art. 153 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu UE, który wyłącza wynagrodzenia z zakresu tego artykułu. Przyjął przy tym, że wyłączenie dotyczy przepisów stanowiących bezpośrednią ingerencję prawa Unii w określanie wysokości wynagrodzeń, a nie każdego aktu związanego z wynagrodzeniami (pkt 70 wyroku).

Pozostała treść dyrektywy obowiązuje. Dotyczy to obowiązku ustanowienia procedur opartych na jasnych kryteriach z art. 5 ust. 1, wartości referencyjnych z art. 5 ust. 4 oraz przepisów o rokowaniach zbiorowych z art. 4.

Źródła, odczytane 19.11.2026 w bazie ELI Sejmu, w Dzienniku Ustaw i w serwisie EUR-Lex, to rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1213; rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1242; ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1773; ustawy zmieniające Dz.U. 2016 poz. 1265, Dz.U. 2019 poz. 1564 i Dz.U. 2023 poz. 1667; ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych, Dz.U. 2025 poz. 1661; dyrektywa (UE) 2022/2041, Dz.U. UE L 275 z 25.10.2022, s. 33; wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 11 listopada 2025 r., C-19/23.