W 2026 roku wobec 2025 roku zmieniły się cztery rzeczy o największym zasięgu: limit zwolnienia podmiotowego z VAT wzrósł z 200 000 zł do 240 000 zł, limit przychodów dla metody kasowej w PIT z 1 000 000 zł do 2 000 000 zł, banki krajowe i zagraniczne oraz instytucje kredytowe, poza bankami spółdzielczymi, płacą w roku podatkowym rozpoczętym w 2026 roku CIT według stawki 30 %, a od 1 lutego 2026 roku wygasła obniżona do 75 % minimalnego wynagrodzenia podstawa składki zdrowotnej przedsiębiorców opodatkowanych według skali, liniowo albo w ramach IP Box, a dla rozliczających się kartą podatkową od 1 stycznia 2026 roku. Stan na 18 września 2026 roku. Każda z tych zmian ma własną sygnaturę Dziennika Ustaw i własną datę wejścia w życie.
Skala podatku dochodowego od osób fizycznych pozostała taka sama jak w 2025 roku. Zmieniły się natomiast kwoty, od których zależą składki na ubezpieczenia społeczne, bo z nowym rokiem weszły nowe wartości minimalnego wynagrodzenia i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Poniżej zestawione są zmiany w VAT, PIT, CIT oraz w składkach, zawsze z aktem prawnym, z którego wynikają, i z datą, od której obowiązują. Obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych w Krajowym Systemie e-Faktur, który wszedł w życie 1 lutego 2026 roku, jest opisany osobno w tekście o harmonogramie wdrożenia KSeF.
Limit zwolnienia z VAT wzrósł do 240 000 zł
Od 1 stycznia 2026 roku zwolnienie podmiotowe z VAT obejmuje sprzedaż podatnika z siedzibą działalności gospodarczej w kraju, u którego wartość sprzedaży bez podatku nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym 240 000 zł; do końca 2025 roku próg wynosił 200 000 zł. Wyłączenia z art. 113 ust. 13 (m.in. dostawy towarów z załącznika nr 12) nie zmieniły się. Zmianę wprowadziła ustawa z 24 czerwca 2025 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 896), która w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zastąpiła kwotę 200 000 zł kwotą 240 000 zł i weszła w życie 1 stycznia 2026 roku.
Ustawa zawiera przepis przejściowy dla podatników, którzy w 2025 roku przekroczyli stary próg, ale zmieścili się w nowym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy podatnicy z siedzibą działalności gospodarczej w Polsce, u których wartość sprzedaży w 2025 roku była wyższa niż 200 000 zł i nie przekroczyła 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia w nowym brzmieniu. Art. 2 ust. 2 rozciąga tę zasadę na podatników, którzy rozpoczęli działalność w trakcie 2025 roku, z wartością sprzedaży liczoną w proporcji do okresu działalności.
Tekst jednolity ustawy o VAT ogłoszony 16 czerwca 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 775) zawiera w art. 113 ust. 1 jeszcze kwotę 200 000 zł, bo pochodzi sprzed tej nowelizacji. Z ustaw zmieniających ustawę o VAT ogłoszonych po tym tekście jednolitym tylko poz. 896 dotyka art. 113, co sprawdzono na tekstach ogłoszonych pozostałych sześciu ustaw 18 września 2026 roku.
Druga zmiana w VAT jest węższa. Ustawa z 7 listopada 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 1811), obowiązująca od 2 stycznia 2026 roku, nadała nowe brzmienie art. 33a ust. 6a. Podatnik, który nie rozliczył w deklaracji podatku od importu towarów, może ją skorygować w terminie 4 miesięcy od miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku podatkowego, a przy uproszczeniu z art. 166 unijnego kodeksu celnego i statusie upoważnionego przedsiębiorcy – w terminie późniejszym, opisanym w pkt 2 tego przepisu.
Podatek dochodowy od osób fizycznych – co się zmieniło, a co zostało
Skala podatkowa nie zmieniła się: 12 % do 120 000 zł z kwotą zmniejszającą 3600 zł i 32 % od nadwyżki; zmienił się limit metody kasowej i zasady amortyzacji części budynków. Tekst jednolity ustawy o PIT ogłoszony 30 kwietnia 2026 roku (Dz. U. z 2026 r. poz. 592), uwzględniający stan prawny na 1 kwietnia 2026 roku, podaje w art. 27 ust. 1 podatek 12 % minus 3600 zł do 120 000 zł podstawy oraz 10 800 zł i 32 % nadwyżki ponad tę kwotę, bez odnośnika o zmianie. Siedemnaście ustaw zmieniających ustawę o PIT, których zmiany datowane są od 1 lipca 2025 roku do 1 października 2026 roku, nie zawiera w tekstach ogłoszonych żadnej zmiany art. 27 ani kwot 120 000 zł i 3600 zł, przy czym ten sam pomiar na ustawie z 9 czerwca 2022 roku (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265), która te kwoty ustaliła, daje 13 trafień na odesłaniu do art. 27.
Podniesiony został limit dla metody kasowej rozliczania przychodów z art. 14c ustawy o PIT. Ustawa z 21 listopada 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 1858) zastąpiła w art. 14c ust. 1 pkt 1 kwotę 1 000 000 zł kwotą 2 000 000 zł, z wejściem w życie 1 stycznia 2026 roku. Metodę kasową stosuje podatnik prowadzący działalność gospodarczą samodzielnie, jeżeli jego przychody z tej działalności w roku poprzednim nie przekroczyły 2 000 000 zł, nie prowadzi ksiąg rachunkowych i złożył naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze tej metody do 20 lutego roku podatkowego, a przy rozpoczęciu działalności w trakcie roku – do 20. dnia następnego miesiąca (art. 14c ust. 1 pkt 1–3, stan na 18 września 2026 roku).
Ustawa z 7 listopada 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 1817) zmieniła od 1 stycznia 2026 roku art. 22j ust. 7 ustawy o PIT i bliźniaczy art. 16j ust. 7 ustawy o CIT. Mikroprzedsiębiorcy, mali i średni przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla wytworzonych we własnym zakresie budynków i lokali niemieszkalnych oraz budowli z grupy 1 i 2 Klasyfikacji, jeżeli środek trwały znajduje się w gminie w powiecie albo mieście na prawach powiatu, gdzie przeciętna stopa bezrobocia wynosi co najmniej 120 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Nowe brzmienie dotyczy budynków, dla których po 31 grudnia 2025 roku uprawomocniło się pozwolenie na budowę, upłynął termin sprzeciwu wobec zgłoszenia albo – gdy budowa nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia – nastąpiło pierwsze wprowadzenie do ewidencji (art. 3 tej ustawy). Do końca 2025 roku przepis wymagał łącznie drugiego warunku – wskaźnika zamożności gminy poniżej 100 % średniej dla wszystkich gmin; od 1 stycznia 2026 roku został tylko warunek bezrobocia, a ustępy 11 i 12 określające ten wskaźnik zostały uchylone.
CIT – wyższa stawka dla banków i nowy termin przesyłania ksiąg
Bank krajowy, bank zagraniczny i instytucja kredytowa, z wyjątkiem banków spółdzielczych, płacą w roku podatkowym rozpoczynającym się w 2026 roku CIT według stawki 30 %; stawka bazowa 19 % i obniżona 9 % pozostały bez zmian. Podstawą jest ustawa z 6 listopada 2025 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1658), która weszła w życie 1 stycznia 2026 roku.
Ustawa dodała do art. 19 ust. 1 ustawy o CIT trzy stawki docelowe: 23 % dla banków krajowych, zagranicznych i instytucji kredytowych z wyjątkiem banków spółdzielczych (pkt 3), 21 % dla banków spółdzielczych i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (pkt 4) oraz 11 % dla tych z nich, które spełniają warunek przychodów do 2 000 000 euro (pkt 5). Na okres przejściowy art. 38aa ustala dla banków 30 % w roku podatkowym rozpoczynającym się w 2026 roku i 26 % w roku następnym, a art. 38ab i art. 38ac odpowiednio 27 % i 17 % w 2026 roku dla banków spółdzielczych i SKOK oraz dla podmiotów małych. Stawki 19 % oraz 9 % zachowały wartość, co potwierdza tekst jednolity ustawy o CIT (Dz. U. z 2026 r. poz. 554), stan na 18 września 2026 roku. Zmiana stawek podatku od niektórych instytucji finansowych z tej samej ustawy wchodzi w życie dopiero 1 stycznia 2027 roku (art. 5 ustawy poz. 1658).
Osobna zmiana dotyczy terminu. Ustawa z 15 maja 2026 roku (Dz. U. z 2026 r. poz. 779) nadała od 1 lipca 2026 roku nowe brzmienie art. 9 ust. 1c ustawy o CIT, według którego księgi rachunkowe przesyła się naczelnikowi urzędu skarbowego do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, a nie do dnia upływu terminu złożenia zeznania.
Składki ZUS – nowe podstawy wymiaru na 2026 rok
Podstawa składek społecznych przedsiębiorcy bez ulg wynosi w 2026 roku 5652 zł, a roczne ograniczenie podstawy 282 600 zł. Obie kwoty wynikają z jednej nowej wartości – prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na 2026 rok. Minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2026 roku wynosi 4806 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 roku, Dz. U. z 2025 r. poz. 1242), w 2025 roku było to 4666 zł (Dz. U. z 2024 r. poz. 1362). Prognozowane przeciętne wynagrodzenie przyjęte do ustalenia rocznego ograniczenia podstawy wynosi 9420 zł, a samo ograniczenie 282 600 zł (obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 19 listopada 2025 roku, M.P. z 2025 r. poz. 1206); rok wcześniej było to 8673 zł i 260 190 zł (M.P. z 2024 r. poz. 1051).
Mechanizm nie uległ zmianie. Art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyznacza podstawę składek osób prowadzących działalność jako kwotę zadeklarowaną, nie niższą niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, art. 18a ust. 1 przez pierwsze 24 miesiące działalności dopuszcza podstawę nie niższą niż 30 % minimalnego wynagrodzenia, a art. 19 ust. 1 ogranicza roczną podstawę do trzydziestokrotności prognozowanego wynagrodzenia (tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 199). Siedem ustaw zmieniających tę ustawę, których zmiany datowane są po ogłoszeniu tego tekstu jednolitego, nie rusza żadnego z tych trzech przepisów, co sprawdzono na ich tekstach ogłoszonych 18 września 2026 roku. Z tego mechanizmu Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyprowadza w informacji z 2 lutego 2026 roku podstawę 5652 zł i podstawę preferencyjną 1441,80 zł.
Składka zdrowotna – koniec obniżonego progu od 1 lutego 2026 roku
Minimalna składka zdrowotna przedsiębiorcy rozliczającego się według skali albo liniowo wynosi od lutego 2026 roku 432,54 zł, bo wygasł przepis epizodyczny, który obniżał jej podstawę. Ustawa z 6 grudnia 2024 roku (Dz. U. z 2024 r. poz. 1915) obniżyła w art. 4 minimalną podstawę składki osób rozliczających się według skali, podatkiem liniowym, w ramach IP Box albo kartą podatkową do 75 % minimalnego wynagrodzenia, ale wyłącznie dla składek należnych za 2025 rok albo za rok składkowy od 1 lutego 2025 roku do 31 stycznia 2026 roku. Ustawa ta nie ma żadnego aktu zmieniającego, a wśród dziewięciu ustaw zmieniających ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej, których zmiany datowane są po ogłoszeniu tekstu jednolitego z 24 października 2025 roku (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461), żadna nie dotyka art. 79a ani art. 81 w części o podstawie składki przedsiębiorców. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosuje od lutego 2026 roku brzmienie stałe art. 81 ust. 2d, według którego miesięczna podstawa nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, a dla podatku liniowego art. 79a ust. 1 wyznacza składkę 4,9 % podstawy, nie mniej niż 9 % minimalnego wynagrodzenia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych podaje w tej samej informacji składkę nie niższą niż 314,96 zł za styczeń 2026 roku, czyli ostatni miesiąc roku składkowego objętego progiem 75 %, oraz 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 roku do stycznia 2027 roku, co odpowiada 9 % z 4806 zł. Dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych podstawą pozostają, zgodnie z art. 81 ust. 2e ustawy o świadczeniach, 60 %, 100 % albo 180 % przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z czwartego kwartału roku poprzedniego, które za czwarty kwartał 2025 roku wyniosło 9228,64 zł (obwieszczenie Prezesa GUS z 22 stycznia 2026 roku, M.P. z 2026 r. poz. 117). Kwoty składek dla osoby zakładającej działalność, wraz z zakresem ulgi na start, zebrane są w tekście o zakładaniu własnej firmy.
Zestawienie progów 2025 i 2026
Zestawienie obejmuje wartości obowiązujące w 2025 i 2026 roku wraz z aktem, z którego pochodzą. Kwoty składek oznaczone jako wyliczenie ZUS są arytmetyką na wartościach z aktów, potwierdzoną informacją Zakładu z 2 lutego 2026 roku; pozostałe pochodzą wprost z przepisu, stan na 18 września 2026 roku.
| Pozycja | 2025 | 2026 | Podstawa i data |
|---|---|---|---|
| Limit zwolnienia podmiotowego z VAT (art. 113 ust. 1) | 200 000 zł | 240 000 zł | Dz. U. 2025 poz. 896, od 1 stycznia 2026 |
| Limit przychodów dla metody kasowej PIT (art. 14c ust. 1 pkt 1) | 1 000 000 zł | 2 000 000 zł | Dz. U. 2025 poz. 1858, od 1 stycznia 2026 |
| Skala PIT (art. 27 ust. 1) | 12 % do 120 000 zł, kwota zmniejszająca 3600 zł, 32 % nadwyżki | bez zmian | t.j. Dz. U. 2026 poz. 592, pomiar na 17 ustawach zmieniających |
| CIT banków krajowych, zagranicznych i instytucji kredytowych (z wyjątkiem spółdzielczych) | 19 % | 30 % (rok podatkowy rozpoczęty w 2026) | Dz. U. 2025 poz. 1658, art. 38aa, od 1 stycznia 2026 |
| Minimalne wynagrodzenie za pracę | 4666 zł | 4806 zł | Dz. U. 2024 poz. 1362; Dz. U. 2025 poz. 1242 |
| Prognozowane przeciętne wynagrodzenie do składek | 8673 zł | 9420 zł | M.P. 2024 poz. 1051; M.P. 2025 poz. 1206 |
| Roczne ograniczenie podstawy składek emerytalnej i rentowej | 260 190 zł | 282 600 zł | M.P. 2024 poz. 1051; M.P. 2025 poz. 1206 |
| Podstawa składek społecznych bez ulg (60 % prognozowanego) | 60 % z 8673 zł | 5652 zł (wyliczenie ZUS) | art. 18 ust. 8 SUS; informacja ZUS z 2 lutego 2026 |
| Podstawa preferencyjna (30 % minimalnego wynagrodzenia) | 30 % z 4666 zł | 1441,80 zł (wyliczenie ZUS) | art. 18a ust. 1 SUS; informacja ZUS z 2 lutego 2026 |
| Minimalna podstawa składki zdrowotnej (skala, liniowy, IP Box) | 75 % minimalnego wynagrodzenia (rok składkowy luty 2025 – styczeń 2026) | 100 % minimalnego wynagrodzenia od 1 lutego 2026 | art. 4 Dz. U. 2024 poz. 1915 (wygasł); art. 81 ust. 2d ustawy o świadczeniach |
| Minimalna składka zdrowotna miesięczna | 314,96 zł (luty 2025 – styczeń 2026, wyliczenie ZUS) | 432,54 zł (od lutego 2026, wyliczenie ZUS) | 9 % podstawy, art. 79 ust. 1; informacja ZUS z 2 lutego 2026 |
Wszystkie sygnatury w tabeli odczytano z tekstów ogłoszonych w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim przez interfejs Europejskiego Identyfikatora Prawodawstwa 18 września 2026 roku.