Opłata mocowa finansuje wynagrodzenie za wykonywanie obowiązków mocowych, czyli gotowość do dostarczenia mocy do systemu, a nie za zużytą energię. Wynika z art. 69 ustawy z 8 grudnia 2017 roku o rynku mocy (Dz. U. 2018 poz. 9) i jest pobierana od 1 stycznia 2021 roku (art. 99 ust. 1). Na rachunku widnieje, bo art. 69 ust. 8 nakazuje ująć jej stawki w taryfie za przesyłanie, dystrybucję lub sprzedaż energii.
Stawek nie ustala sprzedawca ani operator sieci, lecz Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, który ogłasza je w Biuletynie URE. Dla rozliczanych ryczałtowo, w tym gospodarstw domowych, jest to kwota miesięczna zależna od rocznego zużycia; dla pozostałych – stawka za kilowatogodzinę pobraną w wybranych godzinach doby. Podział ten obowiązuje do 31 grudnia 2027 roku.
Opis opiera się na tekstach czternastu ustaw i trzech informacjach Prezesa URE, wymienionych na końcu; odczytano je 3 września 2026 roku.
Czym jest opłata mocowa i na co idą pobrane pieniądze
Opłata mocowa pokrywa koszt zakupionego obowiązku mocowego. Art. 69 ust. 1 ustawy o rynku mocy nazywa ją opłatą na wypłatę wynagrodzenia za wykonywanie obowiązków mocowych, odpowiadającą kosztom zakupionego obowiązku mocowego oraz uzasadnionym kosztom, o których mowa w art. 77 ust. 4 i 9. Sam obowiązek mocowy ustawa definiuje w art. 2 ust. 1 pkt 23 jako zobowiązanie dostawcy mocy do pozostawania w okresie dostaw w gotowości do dostarczania określonej mocy elektrycznej do systemu oraz do dostawy tej mocy w okresach przywołania na rynku mocy.
Pieniądze idą od odbiorcy do dostawcy mocy. Odbiorca przyłączony bezpośrednio do sieci przesyłowej wnosi opłatę operatorowi (art. 69 ust. 2 pkt 1); od odbiorcy z sieci dystrybucyjnej pobiera ją płatnik opłaty mocowej, czyli operator systemu dystrybucyjnego (art. 69 ust. 2 pkt 2 i ust. 3). Środki stanowią własność operatora systemu przesyłowego albo połączonego (art. 2 ust. 1 pkt 27), który powierza je zarządcy rozliczeń na rachunek opłaty mocowej (art. 77 ust. 1 i 2). Zadania zarządcy wykonuje Zarządca Rozliczeń S.A. (art. 61 ust. 2), a dostawca mocy otrzymuje wynagrodzenie po każdym miesiącu okresu dostaw (art. 60 ust. 1).
Kwota do pobrania wynika ze wzoru na całkowity koszt rynku mocy; dla lat dostaw 2026–2028 obowiązuje wzór odrębny, z art. 5 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 2025 roku (Dz. U. 2025 poz. 159). Dolicza on koszt aukcji uzupełniającej i odejmuje tylko część prognozowanego stanu środków na rachunku opłaty mocowej – dla 2026 roku jedną czwartą, gdy stan ten jest ujemny. Wzór podstawowy z art. 74 ust. 1 odejmuje ten stan w całości. Brzmienie przepisów ustawy o rynku mocy podano za tekstem ujednoliconym Kancelarii Sejmu opracowanym na dzień 8 października 2025 roku.
Kto ustala stawki i w jakim trybie
Stawki kalkuluje Prezes URE i publikuje w Biuletynie URE do 31 października na rok kolejny. Art. 74 ust. 4 nakazuje ogłosić w tym samym terminie wybrane godziny doby przypadające na szczytowe zapotrzebowanie na moc, odrębnie dla kwartałów roku dostaw. Dane wejściowe przekazują zarządca rozliczeń oraz operator, do 30 września (art. 74 ust. 2 i 2a). Kalkulacja obejmuje kwoty pomniejszone o podatek od towarów i usług (art. 74 ust. 3), więc ogłaszane stawki są netto.
Oba terminy zmieniły się we wrześniu 2025 roku. Art. 12 pkt 2 ustawy z 12 września 2025 roku o bonie ciepłowniczym (Dz. U. 2025 poz. 1302) przesunął w art. 74 przekazanie danych z 31 sierpnia na 30 września, a publikację stawek z 30 września na 31 października. Ustępy 1–3 art. 16 nakazały zebranie danych i ponowną kalkulację stawek na 2026 rok; poza tym w przepisach o opłacie mocowej ustawa nie zmieniła nic więcej. Weszła w życie 30 września 2025 roku (metadane Europejskiego Identyfikatora Prawodawstwa).
Tryb ustalania stawek odróżnia opłatę mocową od innych pozycji rachunku. Stawka jest jedna dla całego kraju, a rozliczenie ponadumownego poboru energii biernej opiera się na współczynniku tg φ0 z warunków przyłączenia albo z umowy, czyli ustalanym indywidualnie.
Ile wynoszą stawki na 2026 rok i jak są naliczane
Na 2026 rok obowiązują cztery stawki miesięczne dla rozliczanych ryczałtowo i jedna za kilowatogodzinę dla pozostałych. Podaje je Informacja Prezesa URE nr 58/2025 z 30 października 2025 roku, w kwotach netto.
- 4,29 zł na miesiąc – przy rocznym zużyciu poniżej 500 kWh,
- 10,31 zł na miesiąc – przy zużyciu od 500 kWh do 1200 kWh,
- 17,18 zł na miesiąc – przy zużyciu powyżej 1200 kWh do 2800 kWh,
- 24,05 zł na miesiąc – przy zużyciu powyżej 2800 kWh,
- 0,2194 zł/kWh – dla odbiorców końcowych innych niż rozliczani ryczałtowo.
Przedziały zużycia pochodzą z art. 89b ust. 3 ustawy o rynku mocy. Stawka miesięczna jest płatna za punkt poboru, czyli miejsce w sieci, w którym mierzony lub wyznaczany jest pobór energii (art. 89a ust. 1 pkt 1), a o przedziale decyduje zużycie w roku kończącym się ostatnim odczytem (art. 89a ust. 3).
Grupę rozliczaną ryczałtowo wyznacza art. 89a ust. 2 w trzech punktach. Pierwszy obejmuje pobór w punktach do 1 kV na potrzeby między innymi gospodarstw domowych, domów letniskowych, altan działkowych i garaży, drugi – punkty bez układów pomiarowo-rozliczeniowych w odrębnej grupie taryfowej, trzeci – pozostałych odbiorców z sieci do 1 kV o mocy umownej nie większej niż 16 kW.
Pozostali odbiorcy płacą za energię pobraną w godzinach wskazanych przez Prezesa URE. Zgodnie z Informacją nr 57/2025 z 30 października 2025 roku wybrane godziny dla każdego kwartału 2026 roku to piętnaście kolejnych godzin doby przypadającej na dzień roboczy; pierwsza zaczyna się o 7.00, a piętnasta o 21.00. Podstawą wyznaczenia tych godzin są § 7 i § 9 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 5 września 2024 roku w sprawie opłaty mocowej (Dz. U. 2024 poz. 1350), przywołane w tej informacji.
Opłata dla tych odbiorców zależy jeszcze od rozkładu poboru w dobie. Art. 70a ust. 1 dzieli odbiorców końcowych na grupy K1–K4 według różnicy między średnim zużyciem w godzinach szczytowych a średnim poza nimi w dni robocze, z progami 5%, 10% i 15%. Współczynniki przypisane tym grupom wynoszą odpowiednio 0,17, 0,50, 0,83 oraz 1 (art. 70a ust. 5), a samą opłatę oblicza się jako iloczyn współczynnika, wolumenu z godzin szczytowych i stawki (art. 70a ust. 4).
Co się zmieniło – dwa półrocza ze stawką zero i ryczałt z terminem końcowym
Od 1 lipca 2024 do 30 czerwca 2025 roku miesięczna stawka opłaty mocowej dla gospodarstw domowych wynosiła 0 zł. Zerową stawkę na pierwsze półrocze wprowadził art. 28 ust. 1 ustawy o bonie energetycznym (Dz. U. 2024 poz. 859), na drugie – art. 8 ust. 1 ustawy z 27 listopada 2024 roku (Dz. U. 2024 poz. 1831), która w art. 9 ust. 1 przyznała operatorowi rekompensatę z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.
Zerowa stawka nie objęła całej grupy rozliczanej ryczałtowo. Oba przepisy odsyłają wyłącznie do art. 89a ust. 2 pkt 1, czyli do gospodarstw domowych i zrównanych z nimi punktów; odbiorcy z punktów 2 i 3 w tych przepisach nie występują.
Od 1 lipca 2025 roku opłata jest naliczana ponownie. Informacja Prezesa URE nr 26/2025 z 30 maja 2025 roku ustaliła na drugie półrocze kwoty netto 2,86 zł, 6,86 zł, 11,44 zł i 16,01 zł na miesiąc oraz 0,1412 zł/kWh dla pozostałych; podstawą był art. 5 ust. 2 ustawy z 24 stycznia 2025 roku. Stawki na 2026 rok wynikają z kolejnego jednorazowego polecenia – art. 16 ust. 3 ustawy z 12 września 2025 roku nakazał ponowną kalkulację w terminie 30 dni od jej wejścia w życie. Powodu ponownej kalkulacji ustawa nie podaje.
W czternastu odczytanych ustawach stawkę do zera obniżają wyłącznie te dwa przepisy, dla okresu od 1 lipca 2024 do 30 czerwca 2025 roku. Sprawdzenie objęło dziesięć aktów wskazanych w metadanych Europejskiego Identyfikatora Prawodawstwa jako zmieniające ustawę o rynku mocy, trzy ustawy osłonowe i ustawę z 18 grudnia 2025 roku (Dz. U. 2026 poz. 32). Kontrolą było wyszukanie w tych aktach wyrażeń sąsiednich – narzędzie je znajdowało, więc zero pochodzi z dokumentów. Ustalenie dotyczy czternastu nazwanych ustaw, nie polskiego prawa w ogóle.
Zmienił się także sam przepis o stawkach. W pierwotnym brzmieniu ryczałt dla gospodarstw domowych znajdował się w art. 70 ust. 1 pkt 1, a ustęp 3 tego artykułu obniżał podstawę naliczania dla odbiorcy przemysłowego. Ustawa z 23 lipca 2021 roku (Dz. U. 2021 poz. 1505) nadała art. 70 nowe brzmienie (pkt 44), dodała art. 70a i 70b (pkt 45), a zasady ryczałtu przeniosła do dodanego działu VIa „Przepisy epizodyczne” (pkt 57). Ryczałt nie zniknął zatem, tylko zmienił miejsce i otrzymał termin końcowy.
Z ulgą dla odbiorcy przemysłowego stało się co innego. Ta sama ustawa uchyliła definiujące ją art. 71–73 (pkt 46), bez następcy – w tekście ujednoliconym z 8 października 2025 roku wyraz „przemysłowy” pada dwa razy, oba w przypisach o dyrektywie dotyczącej emisji przemysłowych. Art. 89a ust. 1 wiąże podział na dwa tryby wyłącznie z okresami przed 1 stycznia 2028 roku, a art. 70 określa stawkę jako stosowaną do wolumenu energii pobranej z sieci lub dostarczonej linią bezpośrednią w wybranych godzinach doby, w złotych za kilowatogodzinę.
Źródła: Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy, Dz. U. 2018 poz. 9, tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu opracowany na dzień 8 października 2025 r. na podstawie tekstu jednolitego Dz. U. z 2025 r. poz. 610 oraz zmiany Dz. U. z 2025 r. poz. 1302 (art. 2 ust. 1 pkt 23, art. 60, art. 61, art. 69, art. 70, art. 70a, art. 74, art. 77, art. 89a, art. 89b, art. 99). Ustawa z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o rynku mocy oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2021 poz. 1505 (art. 1 pkt 44, 45, 46 i 57). Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy w brzmieniu ogłoszonym, Dz. U. 2018 poz. 9 – art. 70 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 71–73 sprzed uchylenia. Ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego, Dz. U. 2024 poz. 859 (art. 28 ust. 1). Ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 r. oraz w 2024 r., Dz. U. 2024 poz. 1831 (art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1). Ustawa z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy o rynku mocy, Dz. U. 2025 poz. 159 (art. 5 ust. 2 i 3). Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, Dz. U. 2025 poz. 1302, tekst ujednolicony ze stopką z 23 lipca 2026 r. (art. 12 pkt 2, art. 16 ust. 3); data wejścia w życie 30 września 2025 r. za metadanymi Europejskiego Identyfikatora Prawodawstwa w serwisie Sejmu. Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustaw w celu usprawnienia mechanizmów wsparcia odbiorców energii elektrycznej i ciepła, Dz. U. 2026 poz. 32. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 58/2025 z dnia 30 października 2025 r. w sprawie stawek opłaty mocowej na rok 2026. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 57/2025 z dnia 30 października 2025 r. w sprawie wybranych godzin doby dla kwartałów roku dostaw 2026. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 26/2025 z dnia 30 maja 2025 r. w sprawie stawek opłaty mocowej na okres od 1 lipca do 31 grudnia 2025 r. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 września 2024 r. w sprawie opłaty mocowej, Dz. U. 2024 poz. 1350 – przywołane za Informacją nr 57/2025, tekstu rozporządzenia nie odczytano. Wszystkie źródła odczytane 3 września 2026 roku.