W 2026 roku czas letni środkowoeuropejski jest odwoływany 25 października o godzinie 3 minut 00, a wprowadzono go 29 marca o godzinie 2 minut 00. Oba terminy wskazuje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 roku w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 (Dz.U. 2022 poz. 539), stan na 1 października 2026 roku.
Te daty nie są ogłaszane co roku osobno. Jedno rozporządzenie wymienia pięć par dat, po jednej na każdy rok od 2022 do 2026, a każda wynika z reguły zapisanej w prawie unijnym. Okres czasu letniego zaczyna się w ostatnią niedzielę marca i kończy w ostatnią niedzielę października. Art. 3 ustawy o czasie urzędowym nakazuje zresztą uwzględniać istniejące standardy międzynarodowe.
Dalej opisane są cztery rzeczy, które w popularnych zestawieniach zwykle się zlewają. Czym w polskim prawie jest czas urzędowy, a czym czas letni. Skąd ta konstrukcja się wzięła. Co nakazuje dyrektywa unijna. I na jakim etapie stanęła próba zniesienia sezonowych zmian czasu.
Kiedy w 2026 roku zmieniają się wskazania zegarów
Rozporządzenie z 4 marca 2022 roku wyznacza dwa terminy na 2026 rok. Czas letni środkowoeuropejski wprowadzono 29 marca, a odwołany zostaje 25 października. Przy obu datach przepis podaje tę samą godzinę w czasie uniwersalnym, czyli 1 minut 00 UTC(PL), więc w całej Unii moment przestawienia wskazań jest wspólny. Oba dni wypadają w niedzielę, co również wynika z reguły unijnej.
| Co się dzieje | Data w 2026 roku | Godzina i mechanizm | Podstawa |
|---|---|---|---|
| wprowadzenie czasu letniego | 29 marca | godzina 2 minut 00 czasu środkowoeuropejskiego, wskazania przechodzą z 2 minut 00 na 3 minut 00 | § 1 ust. 1 pkt 5 i § 1 ust. 2 |
| odwołanie czasu letniego | 25 października | godzina 3 minut 00 czasu letniego, wskazania przechodzą z 3 minut 00 na 2 minut 00 | § 2 ust. 1 pkt 5 i § 2 ust. 2 |
Przy odwołaniu czasu letniego przepis dokłada własną konwencję zapisu, pomijaną w zestawieniach prasowych. Zgodnie z § 2 ust. 3 powtórzoną godzinę oznacza się dodatkową literą „a”, od godziny 2a minut 01 do godziny 3a minut 00, po czym następuje godzina 3 minut 01 czasu środkowoeuropejskiego. Bez tego oznaczenia rejestry opisywałyby dwa różne zdarzenia identycznym znacznikiem.
Rozporządzenie weszło w życie 22 marca 2022 roku, czternaście dni po ogłoszeniu, i do 1 października 2026 roku nie było zmieniane. Lista dat kończy się na roku 2026, co widać już w tytule aktu. W wykazie Dziennika Ustaw nie ma jeszcze aktu obejmującego lata następne, co sprawdzono 1 października 2026 roku na pełnym wykazie rozporządzeń o wprowadzeniu i odwołaniu czasu letniego. Dopóki nowy akt nie zostanie ogłoszony, polskiej daty na 2027 rok nie wskazuje żadne ogłoszone rozporządzenie.
Czym jest czas urzędowy, a czym czas letni
Czasem urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej jest czas środkowoeuropejski albo czas letni środkowoeuropejski w okresie od jego wprowadzenia do odwołania. Tak brzmi art. 2 ust. 1 ustawy z 10 grudnia 2003 roku o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2004 nr 16 poz. 144), obowiązującej od 19 lutego 2004 roku.
Obie wartości ustawa opisuje przez odniesienie do jednego punktu stałego. Czas środkowoeuropejski jest zwiększony o jedną godzinę w stosunku do uniwersalnego czasu koordynowanego UTC(PL), a czas letni środkowoeuropejski o dwie godziny. UTC(PL) jest polską realizacją międzynarodowego UTC i wyznacza go państwowy wzorzec jednostek miar czasu i częstotliwości.
Z tej konstrukcji wynika rozróżnienie, które w języku potocznym zanika. Stanem bazowym jest czas środkowoeuropejski, a czas letni to jego czasowe przesunięcie o godzinę, wprowadzane i odwoływane rozporządzeniem. Nazwa „czas zimowy” nie występuje w ustawie wcale, co potwierdza pomiar wzorcem na tekście ogłoszonym aktu z 1 października 2026 roku, przy niezerowej liczbie trafień dla wzorców „czas letni” i „środkowoeuropejski” w tym samym przebiegu.
Nazwa żyje jako hasło przedmiotowe w wykazie ISAP i jako skrót w mowie codziennej, ale nie jest kategorią normatywną. Także Komisja Europejska w uzasadnieniu wniosku z 2018 roku ujmuje „czas zimowy” w cudzysłowie i opisuje go jako powrót do czasu standardowego.
Czas urzędowy jest przy tym fizycznie utrzymywany i rozpowszechniany. Organem uprawnionym do jego utrzymywania wraz z UTC(PL) oraz do rozpowszechniania sygnałów obu czasów jest Prezes Głównego Urzędu Miar, a rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 19 marca 2004 roku (Dz.U. 2004 nr 56 poz. 548) wskazuje trzy sposoby rozpowszechniania – przez internet, przez sieć telekomunikacyjną oraz radiodyfuzyjnie przez jednostki radiofonii publicznej co każdą pełną godzinę.
Jak ta konstrukcja powstawała w polskim prawie
Powiązanie polskiego czasu z południkiem 15° na wschód od Greenwich pochodzi z ustawy z 11 maja 1922 roku o rachubie czasu (Dz.U. 1922 nr 36 poz. 307). Jej art. 1 wiązał początek legalnej doby z dołowaniem słońca średniego na tym południku, czyli z długością geograficzną, od której liczy się dzisiejszy czas środkowoeuropejski. Art. 5 zarządzał przy tym jednorazowe cofnięcie zegarów 31 maja 1922 roku o godzinę, z godziny 24 na 23.
Sezonowe przestawianie zegarów to warstwa późniejsza, przez dekady regulowana aktami niższego rzędu. Po wojnie wprowadziła je uchwała nr 782 Rady Ministrów z 13 grudnia 1956 roku w sprawie wprowadzenia czasu letniego i zimowego, obowiązująca od 24 grudnia 1956 roku. Potem przez osiem lat uchwały i zarządzenia wydawano rok po roku. W wykazie ISAP pod hasłem „czas letni i zimowy” nie ma jednak żadnego aktu z lat 1965–1976, a kolejna pozycja ma datę 7 stycznia 1977 roku. Wykaz jest rejestrem aktów, nie rejestrem praktyki, więc mówi tylko tyle, że w tym okresie nie ogłoszono aktu pod tym hasłem.
Sama nazwa „czas zimowy” zniknęła z tytułów w połowie lat dziewięćdziesiątych. Ostatnim dokumentem, który ją nosił, była uchwała nr 29 Rady Ministrów z 7 marca 1995 roku, obowiązująca od 15 marca do 31 grudnia 1995 roku. Ustawa z 18 stycznia 1996 roku o czasie letnim (Dz.U. 1996 nr 29 poz. 128) przestawiła język przepisów na wprowadzanie i odwoływanie samego czasu letniego, a przestała obowiązywać 19 lutego 2004 roku, uchylona przez obecną ustawę. Pod obecną ustawą wydano pięć rozporządzeń, kolejno na lata 2004–2008, 2009–2011, 2012–2016, 2017–2021 oraz 2022–2026.
Dlaczego data jest ta sama w całej Unii
Wspólny termin wyznacza dyrektywa 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 stycznia 2001 roku w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego (Dz.U. L 31 z 2 lutego 2001 roku, s. 21–22). Art. 2 stanowi, że począwszy od 2002 roku okres czasu letniego zaczyna się w każdym państwie członkowskim o godzinie 1.00 czasu uniwersalnego w ostatnią niedzielę marca, a art. 3 wyznacza jego koniec na godzinę 1.00 czasu uniwersalnego w ostatnią niedzielę października.
Dyrektywa reguluje wyłącznie terminy, nie strefę czasową. Art. 1 definiuje okres czasu letniego jako okres w roku, w którym zegary ustawia się o 60 minut do przodu w porównaniu do reszty roku, i nie rozstrzyga, który czas standardowy obowiązuje w danym państwie. Art. 6 wyłącza ze stosowania terytoria zamorskie, a art. 7 wyznaczał termin transpozycji na 31 grudnia 2001 roku.
Reguła kalendarzowa tłumaczy polskie daty co do dnia. Ostatnia niedziela marca 2026 roku wypada 29 marca, a ostatnia niedziela października 25 października, czyli dokładnie w terminach z § 1 i § 2 rozporządzenia z 2022 roku. Ta sama zgodność zachodzi dla roku 2025, dla którego rozporządzenie wskazywało 30 marca i 26 października.
Pierwsze unijne przepisy o czasie letnim wprowadzono w 1980 roku, żeby ujednolicić różniące się praktyki krajowe. Dyrektywa z 2001 roku zastąpiła ósmą dyrektywę w tej serii i ustanowiła przepisy o czasie letnim na czas nieokreślony. Jej motyw pierwszy odsyła do dyrektywy 97/44/WE, która wspólne daty ustalała tylko na lata 1998–2001, a motyw czwarty uzasadnia przepisy bezterminowe potrzebą długookresowego planowania w określonych sektorach, w tym w transporcie, komunikacji i innych branżach przemysłu. Art. 4 dodaje obowiązek informacyjny, czyli publikowany co pięć lat harmonogram dat na kolejnych pięć lat. Rekord EUR-Lex podaje w polu daty końcowej obowiązywania adnotację „No end date”, stan na 1 października 2026 roku.
Na jakim etapie stoi próba zniesienia zmiany czasu
Procedura trwa od 2018 roku i nie została zakończona. Komisja Europejska przedstawiła 12 września 2018 roku wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie zniesienia sezonowych zmian czasu i uchylenia dyrektywy 2000/84/WE, oznaczony COM(2018) 639 final. Parlament Europejski przyjął stanowisko w pierwszym czytaniu 26 marca 2019 roku. Rada nie przyjęła stanowiska w pierwszym czytaniu, a etap procedury w rejestrze procedur ustawodawczych Parlamentu Europejskiego brzmi „Awaiting Council’s 1st reading position”, stan na 1 października 2026 roku.
Wniosek Komisji poprzedziły konsultacje publiczne prowadzone od 4 lipca do 16 sierpnia 2018 roku. Według uzasadnienia napłynęło w nich około 4,6 mln odpowiedzi, z czego ponad 99% od obywateli, a 84% respondentów opowiedziało się za zniesieniem zmiany czasu dwa razy w roku przy 16% za jej utrzymaniem. Projekt zakładał, że państwa członkowskie przestaną stosować sezonowe zmiany od 1 kwietnia 2019 roku, z możliwością jednej dodatkowej zmiany 27 października 2019 roku, i zostawiał każdemu państwu decyzję, przy którym czasie standardowym pozostanie.
Stanowisko Parlamentu przesunęło te terminy o dwa lata. W wersji przyjętej 26 marca 2019 roku, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym C 108 z 26 marca 2021 roku na stronach 180–186, dyrektywa miała być stosowana od 1 kwietnia 2021 roku i z tym samym dniem miała stracić moc dyrektywa 2000/84/WE, a państwa, które zdecydowałyby się na jedną dodatkową zmianę sezonową, mogły ją przeprowadzić w ostatnią niedzielę października 2021 roku. Tych terminów nie da się już zrealizować, bo stanowisko Parlamentu nie jest aktem obowiązującym, a drugi współprawodawca go nie rozpatrzył.
Procedura 2018/0332(COD) biegnie w zwykłej procedurze ustawodawczej na podstawie art. 114 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Po stronie Rady rejestr wymienia jedno posiedzenie, Rady do spraw Transportu, Telekomunikacji i Energii z 3 grudnia 2018 roku. Po marcu 2019 roku notuje jeszcze dwa zdarzenia, czyli ogłoszenie 9 października 2019 roku decyzji komisji parlamentarnej o wejściu w negocjacje międzyinstytucjonalne oraz podjęcie sprawy z poprzedniej kadencji Parlamentu 13 listopada 2024 roku. W rekordzie EUR-Lex wniosek z 2018 roku figuruje przy dyrektywie jako uchylenie proponowane, nie dokonane, dlatego dyrektywa 2000/84/WE obowiązuje nadal, a polskie rozporządzenie wyznacza daty na jej podstawie.
Źródła: ustawa z dnia 10 grudnia 2003 r. o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2004 nr 16 poz. 144) – art. 2 ust. 1–4, art. 3, art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5; rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 (Dz.U. 2022 poz. 539) – § 1, § 2 i § 3; rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 marca 2004 r. w sprawie sposobów rozpowszechniania sygnałów czasu urzędowego i uniwersalnego czasu koordynowanego UTC(PL) (Dz.U. 2004 nr 56 poz. 548) – § 1; ustawa z dnia 11 maja 1922 r. o rachubie czasu (Dz.U. 1922 nr 36 poz. 307) – art. 1 i art. 5; uchwała nr 782 Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1956 r. (M.P. 1956 nr 104 poz. 1197); uchwała nr 29 Rady Ministrów z dnia 7 marca 1995 r. (M.P. 1995 nr 13 poz. 162); ustawa z dnia 18 stycznia 1996 r. o czasie letnim (Dz.U. 1996 nr 29 poz. 128). Teksty aktów i wykazy odniesień pobrane z API ELI Kancelarii Sejmu, odczyt 1 października 2026 r. Prawo Unii Europejskiej – dyrektywa 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 stycznia 2001 r. w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego (Dz.U. L 31 z 2.2.2001, s. 21–22), motywy 1 i 4 oraz art. 1–7; wniosek COM(2018) 639 final z dnia 12 września 2018 r.; stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 26 marca 2019 r. P8_TA(2019)0225 (Dz.U. C 108 z 26.3.2021, s. 180–186) – teksty i metadane z EUR-Lex, odczyt 1 października 2026 r. Etap procedury 2018/0332(COD) za rejestrem procedur ustawodawczych Parlamentu Europejskiego, odczyt 1 października 2026 r. Daty ostatnich niedziel marca i października wyliczone kalendarzowo. Stan prawny na 1 października 2026 roku.