Klasa energetyczna na nowej etykiecie to litera od A do G bez żadnych plusów – tak definiuje etykietę art. 2 pkt 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369, stan na 18 września 2026 roku. Dawne klasy A+, A++ i A+++ nie zniknęły jednak z dnia na dzień. Każda grupa produktów przechodzi na nową skalę osobnym rozporządzeniem delegowanym Komisji Europejskiej i od osobnej daty, a część grup nadal ma etykietę starego typu.
Nowa skala jest ostrzejsza od dawnej, a różnica nie sprowadza się do nazw klas. Według sprawozdania Komisji Europejskiej z 24 czerwca 2026 roku produkty, które wcześniej miały klasę A+++, mogą na etykiecie z nową skalą otrzymać klasę B lub C. To samo urządzenie, ten sam pobór energii, inna miara.
Poniżej opisane są ramy, z których wzięła się skala A–G, mechanizm zmiany skali, kalendarz nowej etykiety dla poszczególnych grup produktów, zawartość etykiety wraz z kodem QR oraz polski system kontroli.
Skąd wzięła się skala A–G bez plusów
Skala od A do G bez klas z plusami wynika z rozporządzenia (UE) 2017/1369 z 4 lipca 2017 roku, które ustanowiło ramy etykietowania energetycznego i uchyliło dyrektywę 2010/30/UE z dniem 1 sierpnia 2017 roku (art. 20 ust. 1). Rozporządzenie stosuje się od 1 sierpnia 2017 roku, a jego art. 4 o bazie danych o produktach od 1 stycznia 2019 roku (art. 21). W motywach tekstu ogłoszonego prawodawca zapisał powód zmiany. Na części etykiet wprowadzonych pod dawną dyrektywą produkty były dostępne wyłącznie lub głównie w najwyższych klasach, a najwyższa klasa miała, zależnie od grupy produktów, oznaczenie od A do A+++, co zmniejszało skuteczność etykiet.
Art. 2 pkt 19 definiuje etykietę jako diagram z zamkniętą skalą, w której występują wyłącznie litery od A do G, każda klasa odpowiada oszczędności energii, a klasy mają siedem kolorów od ciemnej zieleni do czerwieni. Art. 2 pkt 20 określa zmianę skali jako zaostrzenie wymogów zakwalifikowania do danej klasy energetycznej dla określonej grupy produktów. Etykieta ze zmienioną skalą ma być odróżnialna od etykiet sprzed zmiany, ale zachowuje spójność wizualną z pozostałymi etykietami (art. 2 pkt 21).
Rozporządzenie ramowe zmieniono od 2017 roku tylko raz. Rozporządzenie (UE) 2020/740 o etykietowaniu opon dopisało własne cele do przepisu o bazie danych (art. 12 ust. 2 lit. a). Tak wynika z wykazu relacji między aktami w Cellar Urzędu Publikacji Unii Europejskiej, odczytanego 18 września 2026 roku. Tego samego dnia widnieje tam także wniosek Komisji z 24 czerwca 2026 roku o zmianę rozporządzeń 2017/1369 i 2020/740 (COM(2026) 565). To wniosek ustawodawczy, nie obowiązujące prawo.
Jak przeskalowano klasy i dlaczego dawne A+++ trafia dziś niżej
Zmiana skali oznacza w rozporządzeniu zaostrzenie wymogów zakwalifikowania do danej klasy, a nie zmianę samego sprzętu (art. 2 pkt 20). Art. 11 ust. 8 nakazuje Komisji ustalić wymogi tak, aby w momencie wprowadzenia etykiety lub zmiany jej skali było mało prawdopodobne, że jakiekolwiek produkty zakwalifikują się do klasy A, a szacowany okres, w którym większość modeli znajdzie się w tej klasie, wynosił co najmniej 10 lat. Gdy technika ma rozwijać się szybciej, wymogi ustala się tak, aby puste były klasy A i B (art. 11 ust. 9).
Dlatego model z dawnym A+++ trafia na nowej etykiecie z reguły niżej. Sprawozdanie Komisji z 24 czerwca 2026 roku podaje, że stara i nowa etykieta rzadko są porównywalne ze względu na częste zmiany metod badań i obliczeń oraz bardziej rygorystyczny charakter skali, a produkty z dawną klasą A+++ mogą otrzymać klasę B lub C. Kolejny przegląd skali następuje, gdy Komisja szacuje, że 30 procent egzemplarzy modeli sprzedawanych na rynku unijnym w danej grupie należy do klasy A albo 50 procent do klas A i B, przy dalszym spodziewanym rozwoju technologii (art. 11 ust. 6).
Samo przejście ma w rozporządzeniu ustalony rytm (art. 11 ust. 13). Przez cztery miesiące przed datą wskazaną w akcie delegowanym dostawca dostarcza sprzedawcy obie etykiety, istniejącą i ze zmienioną skalą. W ciągu 14 dni roboczych od tej daty sprzedawca zastępuje etykiety na wystawionych produktach, w sklepie i w internecie, a przed tą datą nowej etykiety nie uwidacznia. Jeżeli przepisy o ekoprojekcie nie dopuszczają już do obrotu modeli z klas E, F lub G, klasy te są na etykiecie oznaczone szarym kolorem (art. 11 ust. 10). Gdy z powodów technicznych nie da się określić siedmiu klas, etykieta może mieć ich mniej, z zachowaniem spektrum kolorów od ciemnej zieleni do czerwieni (art. 11 ust. 11).
Które grupy produktów mają nową etykietę i od kiedy
Nową etykietę ze skalą A–G ma osiem grup produktów, sześć od 2021 roku i dwie od 2025 roku. Tyle rozporządzeń delegowanych uzupełniających rozporządzenie 2017/1369 zostało opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i powiązanych z nim w Cellar Urzędu Publikacji, stan na 18 września 2026 roku, i wszystkie osiem obowiązuje.
| Grupa produktów | Akt delegowany Komisji | Nowa etykieta stosowana od |
|---|---|---|
| wyświetlacze elektroniczne, w tym telewizory i monitory | rozporządzenie (UE) 2019/2013 | 1 marca 2021 |
| pralki i pralko-suszarki dla gospodarstw domowych | rozporządzenie (UE) 2019/2014 | 1 marca 2021 |
| urządzenia chłodnicze o pojemności od 10 do 1500 litrów | rozporządzenie (UE) 2019/2016 | 1 marca 2021 |
| zmywarki do naczyń dla gospodarstw domowych | rozporządzenie (UE) 2019/2017 | 1 marca 2021 |
| urządzenia chłodnicze z funkcją sprzedaży bezpośredniej | rozporządzenie (UE) 2019/2018 | 1 marca 2021 |
| źródła światła | rozporządzenie (UE) 2019/2015 | 1 września 2021 |
| smartfony i tablety (w rozporządzeniu: komputery typu slate) | rozporządzenie (UE) 2023/1669 | 20 czerwca 2025 |
| suszarki bębnowe dla gospodarstw domowych | rozporządzenie (UE) 2023/2534 | 1 lipca 2025 |
Sześć rozporządzeń z 11 marca 2019 roku zostało zmienionych rozporządzeniem delegowanym (UE) 2021/340 z 17 grudnia 2020 roku, które dat rozpoczęcia stosowania nie przesunęło. Rozporządzenie o suszarkach weszło w życie 1 stycznia 2024 roku, a stosuje się od 1 lipca 2025 roku; zmiana z 1 lipca 2025 roku (rozporządzenie 2025/1353) tę datę utrzymała. Rozporządzenie o smartfonach nie obejmuje telefonów i tabletów z elastycznym, zwijanym wyświetlaczem ani smartfonów do komunikacji o wysokim poziomie bezpieczeństwa (art. 1).
Poza nową skalą zostają na razie ogrzewacze pomieszczeń i ogrzewacze wielofunkcyjne, w tym ogrzewacze z pompą ciepła, objęte rozporządzeniem delegowanym (UE) nr 811/2013, a także ogrzewacze wody (812/2013) i kotły na paliwo stałe (2015/1187). Tabela 1 w załączniku II do rozporządzenia 811/2013 zaczyna się od klasy A+++ dla sezonowej efektywności energetycznej ogrzewania pomieszczeń równej co najmniej 150 procent, stan na 18 września 2026 roku. Dla tych trzech grup art. 11 ust. 5 lit. a rozporządzenia 2017/1369 przewidywał przeglądy do 2 sierpnia 2025 roku, akty delegowane w stosownych przypadkach do 2 sierpnia 2026 roku, a w każdym przypadku nie później niż do 2 sierpnia 2030 roku. Sprawozdanie Komisji z 24 czerwca 2026 roku oznacza je jako będące w przygotowaniu, podobnie jak klimatyzatory, piekarniki i okapy, wentylację w budynkach mieszkalnych, szafy chłodnicze oraz miejscowe ogrzewacze pomieszczeń. Według tego samego sprawozdania etykieta odkurzaczy została unieważniona wyrokiem Sądu Unii Europejskiej w 2018 roku i nie obowiązuje.
Co jest na etykiecie i dokąd prowadzi kod QR
Poza skalą i klasą etykieta zawiera kod QR, który prowadzi do wpisu danego modelu w publicznej części unijnej bazy danych o produktach, nazywanej EPREL. Rozporządzenie 2019/2016 definiuje go w art. 2 jako matrycowy kod kreskowy zawarty na etykiecie modelu, umożliwiający dostęp do informacji o tym modelu w publicznej części bazy danych o produktach.
Pełną listę elementów wyznacza załącznik III do aktu delegowanego danej grupy. Na etykiecie urządzenia chłodniczego (załącznik III pkt 1.2 rozporządzenia 2019/2016) znajdują się kod QR, nazwa dostawcy lub znak towarowy, identyfikator modelu, skala klas od A do G, klasa efektywności energetycznej, roczne zużycie energii w kWh na rok, sumy pojemności komór mroźnych oraz komór schładzania i niemroźnych w litrach, poziom hałasu w dB(A) wraz z klasą hałasu oraz numer rozporządzenia. Etykieta smartfonu i tabletu (załącznik III do rozporządzenia 2023/1669) zawiera dodatkowo trwałość baterii na jeden cykl w godzinach i minutach, klasę wytrzymałości na upadki, klasę możliwości naprawy, trwałość baterii w cyklach ładowania oraz stopień ochrony przed wnikaniem.
Bazę danych tworzy i prowadzi Komisja (art. 12 ust. 1 rozporządzenia 2017/1369). Składa się ona z części publicznej, części dotyczącej zgodności dostępnej tylko dla organów nadzoru rynku i Komisji oraz portalu internetowego. Od 1 stycznia 2019 roku dostawca wprowadza dane nowego modelu do bazy przed wprowadzeniem go do obrotu (art. 4 ust. 1). Część publiczna generuje dla każdego modelu etykietę oraz kartę informacyjną produktu we wszystkich językach urzędowych Unii (załącznik I pkt 4 lit. b). Według sprawozdania Komisji z 24 czerwca 2026 roku część publiczna została udostępniona przez kody QR w marcu 2021 roku, portal działa od kwietnia 2022 roku, baza zawiera około dwóch milionów modeli, a w 2025 roku zaglądano do niej 6,6 miliona razy. Klasa i zakres klas dostępnych na etykiecie muszą pojawiać się także w reklamach wizualnych i technicznym materiale promocyjnym modelu (art. 6 lit. a).
Kto w Polsce kontroluje etykiety energetyczne
W Polsce kontrolę etykiet energetycznych prowadzą wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej oraz Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, a cały system kontroli monitoruje Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tak stanowią art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z 14 września 2012 roku o etykietowaniu energetycznym produktów związanych z energią (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 378), stan na 18 września 2026 roku. Rozporządzenie unijne obowiązuje bezpośrednio, a państwom członkowskim zostawia ustanowienie sankcji i mechanizmów egzekwowania (art. 7 ust. 4 rozporządzenia 2017/1369).
System kontroli ma przeciwdziałać wprowadzaniu do obrotu produktów niespełniających wymagań rozporządzenia 2017/1369 lub aktów delegowanych (art. 9 ust. 1 ustawy). Kontrola może być prowadzona u dostawcy lub sprzedawcy (art. 12). Po stwierdzeniu niezgodności organ kontrolujący zwraca się najpierw o jej usunięcie, wstrzymanie sprzedaży, wycofanie produktu z obrotu lub zaprzestanie jego reklamowania, a gdy dowodów działań brak, wydaje decyzję nakazującą lub zakazującą (art. 14 ust. 1 i 2). Kara pieniężna za niedopełnienie obowiązków z rozporządzenia wynosi od jednokrotnego do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa GUS, a za niewykonanie decyzji od dwukrotnego do dziesięciokrotnego tego wynagrodzenia (art. 17 ust. 2 i 3).
Prezes UOKiK sporządza co cztery lata sprawozdanie z wykonania obowiązków z rozporządzenia i przekazuje je Komisji Europejskiej do 30 czerwca (art. 11 ust. 3). Wykaz aktów delegowanych ogłasza w Monitorze Polskim minister właściwy do spraw energii (art. 2 ust. 2). Ostatnie obwieszczenie, Ministra Klimatu i Środowiska z 6 lutego 2024 roku (M.P. poz. 115), wymienia 17 aktów, w tym wszystkie osiem rozporządzeń z tabeli wyżej. Sama ustawa nosi obecny tytuł od nowelizacji z 2015 roku (Dz. U. poz. 1069), a jej wykaz aktów zmieniających w bazie Kancelarii Sejmu, odczytany 18 września 2026 roku, kończy się na ustawie z 2019 roku (Dz. U. poz. 1030). Tekst jednolity z 2020 roku pozostaje najnowszym.
Źródła: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego i uchylające dyrektywę 2010/30/UE (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 1; tekst skonsolidowany z 1.5.2021) – art. 2 pkt 19–21, art. 4, art. 6, art. 7 ust. 4, art. 11, art. 12, art. 20–21, załącznik I; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/740 z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie etykietowania opon – jako akt zmieniający; rozporządzenia delegowane Komisji (UE) 2019/2013, 2019/2014, 2019/2015, 2019/2016, 2019/2017 i 2019/2018 z dnia 11 marca 2019 r. (Dz.U. L 315 z 5.12.2019) – art. 1, art. 2, załącznik III oraz przepisy o wejściu w życie i stosowaniu; rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/340 z dnia 17 grudnia 2020 r.; rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/1669 z dnia 16 czerwca 2023 r. w odniesieniu do etykietowania energetycznego smartfonów i komputerów typu slate (Dz.U. L 214 z 31.8.2023, s. 9) – art. 1, art. 11, załącznik III; rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2534 z dnia 13 lipca 2023 r. w odniesieniu do suszarek bębnowych – art. 1, art. 12; rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2025/1353 z dnia 1 lipca 2025 r.; rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 811/2013 (tekst skonsolidowany z 7.3.2017) – załącznik II tabela 1; sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z wykonania rozporządzenia (UE) 2017/1369, COM(2026) 319 z 24.6.2026; wniosek Komisji COM(2026) 565 z 24.6.2026; ustawa z dnia 14 września 2012 r. o etykietowaniu energetycznym produktów związanych z energią (Dz. U. z 2020 r. poz. 378) – art. 2 ust. 2, art. 9–12, art. 14, art. 17; obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 lutego 2024 r. w sprawie wykazu aktów delegowanych (M.P. poz. 115). Akty unijne i relacje między nimi za Cellar Urzędu Publikacji Unii Europejskiej (publications.europa.eu), akty polskie za eli.gov.pl. Wszystkie źródła odczytane 18 września 2026 roku.